БЕЛАРУСЬ: Аштрафаваны за малітоўную сустрэчу "неіснуючай супольнасці"

Аўтар: 
Ольга Глейс

На адным з чарговых сходаў барысаўскіх Сведак Іеговы для набажэнства ў прыватным доме, міліцыя правяла рэйд у суправаджэнні чыноўніка ідэалагічнага аддзела Людміла Гарнак. Уладальнік дома Андрэй Кузін быў аштрафаваны ў абласным судзе на суму, якая перавышае памер сярэднямесячнай зарплаты, за правядзенне «несанкцыянаванага масавага мерапрыемства», сказаў ён Форуму 18. За 15 гадоў супольнасць спрабавала атрымаць абавязковую дзяржаўную рэгістрацыю 11 разоў. «Няма ніякай супольнасці Сведак Іеговы ў Барысаве і няма ніводнай заявы для рэгістрацыі, пададзенай у гарадскі савет «, сказала Гарнак Форуму 18. Між тым дваіх крышнаітаў даставілі ў міліцыю ў Полацку за распаўсюд іх літаратуры на вуліцах, у дачыненні да іх распачалі адміністрацыйныя справы. Міліцыя і чыноўнікі зноў наведалі прытулак для бяздомных , арганізаваны каталіцкім свецкім ў яго доме. «Мне сказалі прыбраць людзей куды-небудзь, але мне няма куды ісці, і я не збіраюся рабіць гэта», сказаў Форуму 18 Аляксей Шчадроў.

Пасля міліцэйскага рэйду на сход Сведак Іеговы ў прыватным доме ў Барысаве ў лістападзе 2014 годзе Андрэй Кузін быў аштрафаваны ў абласным судзе на суму, якая перавышае памер сярэднямесячнай зарплаты, за правядзенне «несанкцыянаванага масавага мерапрыемства». Яго апеляцыя адбудзецца 13 лютага 2015 года ў Мінскім абласным судзе ў беларускай сталіцы, сказаў ён Форуму 18. Супольнасць спрабавала, але няўдала атрымаць абавязковую дзяржаўную рэгістрацыю 11 разоў за апошнія 15 гадоў. Чыноўнік настойваў Форуму 18, што «такая суполка» не існуе.

Каталік, які ўтрымлівае прытулак для бяздомных у сваім доме, і двое вернікаў крышнаітаў, які прапаноўвалі рэлігійную літаратуру на вуліцах сутыкнуліся з ціскам міліцыі і чыноўнікаў за ажыццяўленне дзейнасці без дзяржаўнага дазволу.

У парушэнне сваіх міжнародных абавязацельстваў у галіне правоў чалавека, Беларусь ўвяла жорсткае павуцінне абмежаванняў на ажыццяўленне права на свабоду рэлігіі або перакананняў. Уся рэлігійная дзейнасць без дзяржаўнай рэгістрацыі і за межамі ухваленых дзяржавай месцаў забароненая і не застаецца без пакарання згодна з суворым Законам аб рэлігіі ад 2002 года. Акрамя таго, сустрэчы з грамадскасцю любога роду без дазволу абмежаваныя. Дабрачынная дзейнасць падобным чынам абмежаваная.

Рэйд, штраф

Апошняя праблема для супольнасці Сведак Іеговы ў горадзе Барысаве Мінскай вобласці пачалася 20 лістапада 2014 года, калі міліцыя здзейсніла рэйд на малітоўны сход у доме Кузіна. «Падчас нашага рэлігійнага сходу я заўважыў двух невядомых людзей у цывільным», сказаў Кузін Форуму 18 20 студзеня 2015 года. «Затым з’явіліся яшчэ людзі, і яны пачалі здымаць сустрэчу, і, нарэшце, я ўбачыў загадчыка ідэалагічнага аддзелу Барысава Людмілу Гарнак». Ён дадаў, што таксама заўважыў мікрааўтобус з супрацоўнікамі міліцыі каля свайго дома. «Я мяркую, што яны чакалі скандалу, што яны павінны былі нас паслаць, але мы вырашылі працягнуць сход».

Пасля рэйду і допыту ўлады ўзялі па копіі кожнага рэлігійнага выдання, якое яны змаглі знайсці, для «экспертнага аналізу» (яны не былі вернутыя нават пасля суда). І гэта нягледзячы на тое, што ўся літаратура Сведак Іеговы ўжо прайшла ўрадавую рэлігійную цэнзуру «экспертнай нарады» пры апараце Упаўнаважанага па справах рэлігій і нацыянальнасцяў.

23 снежні 2014 года суддзя Барысаўскага раённага суда Аляксей Болатаў прызнаў Кузіна вінаватым у парушэнні артыкула 23.34, частка 2 КаАП. Яна прадугледжвае пакаранне арганізатараў, якія парушаюць правілы правядзення дэманстрацый або іншых масавых публічных мерапрыемстваў, кароткім арыштам або штрафам у памеры ад 20 да 40 базавых велічынь. Суддзя Болатаў аштрафаваў Кузіна на 25 базавых велічынь, або 3,75 млн рублёў (1850 нарвежскіх крон, 200 еўра або 250 даляраў ЗША), згодна з з рашэннем, прадстаўленым Форуму 18. 19 студзеня Кузін абскардзіў рашэнне ў Мінскім абласным судзе.

Апошняе вядомае Форуму 18 выкарыстанне артыкула 23.34 у дачыненні сустрэчы для пакланення было ў студзені 2014 года, калі былі аштрафаваныя тры лідары Савета цэркваў у Гомелі.

У барысаўскай судзе Кузін настойваў, што абшчына праводзіла рэлігійны сход, вывучаючы і абмяркоўваючы Біблію, ажыццяўляючы свае канстытуцыйныя правы на свабоду рэлігіі або перакананняў.

Згодна з прымацаванымі да прысуду дакументаў, атрыманымі Форумам 18, міліцыя атрымала ананімны званок аб «вялікім сходзе 60-70 чалавек, у тым ліку дзяцей, якія шумяць і турбуюць іншых людзей». У сваіх паказаннях усе сведкі — усе супрацоўнікі міліцыі — заяўлялі, што падчас сходу ўдзельнікі абмяркоўвалі Біблію, выступалі з прамовамі і выступамі.

Адказваючы на пытанне, ці турбаваў сход суседзяў, Кузін настойваў Форуму 18, што ў яго сяброўскія адносіны з імі, і ў іх няма ніякіх прэтэнзій адносна набажэнстваў, якія праводзяцца рэгулярна.

У судовым пасяджэнні Людміла Гарнак, кіраўнік ідэалагічнага аддзела Барысаўскага райвыканкама, пацвердзіла, што запытаў для атрымання дазволу на правядзенне гэтага сходу не паступала.

«Няма такой супольнасці»

Пытанне, чаму на рэлігійны сход быў здзейснены рэйд і чаму супольнасць Сведак Іеговы сутыкнулася з шматлікімі адмовамі ў рэгістрацыі, Гарнак адмовілася каментаваць. «Няма ніякага супольнасць Сведак Іеговы ў Барысаве і няма ніводнай заявы для рэгістрацыі, пададзенай у гарадскі савет», сказала яна Форуму 18 23-га студзеня, перш чым пакласці трубку.

Форум 18 не змог пагаварыць з суддзёй Болатавым 22 студзеня, паколькі сакратар адмовіўся перадаць выклік. Яна сказала, што ён не дае каментароў па тэлефоне.

Кузін заявіў Форуму 18, што ён не мае намеру плаціць штраф, і калі яго апеляцыю ў Мінскі абласны суд — яе разгляд прызначаны на 13 лютага — будзе адвергнутая, ён будзе звяртацца ў Вярхоўны суд. У 2009 годзе ў аналагічнай сітуацыі яны выйгралі пазоў у Вярхоўным судзе. «Пасля гэтага ў нас не было ніякіх праблемаў з уладамі да гэтага часу, акрамя рэгістрацыі», сказаў ён Форуму 18.

Кузін звязаў апошнія рэйд з іх скаргай з нагоды праблем з рэгістрацыяй на аблвыканкам. «Мясцовыя ўлады выкарысталі гэта [рэйд], каб паказаць нам наша месца», паскардзіўся ён.

Павел Ядлоўскі падкрэсліў Форуму 18, што гэта першы сур’ёзны выпадак за некалькі гадоў. Ён прызнаў, што дастаўленне Сведак Іеговы ў міліцыю пачасцілася з пачатку 2014 года, але ніякіх папярэджанняў ці штрафаў не было выдадзена. «Мы стараемся гаварыць з мясцовымі органамі ўлады і знаходзіць кампрамісы, але часцей за ўсё мы знаходзім неразуменне», паскардзіўся ён.

11 адмоваў у рэгістрацыі

Барысаўская супольнасць Сведак Іеговы функцыянуе з 1998 года і звярталася па рэгістрацыю 11 разоў пачынаючы з 1999 – усё марна. Па словах Кузіна, праблема ў юрыдычным адрасе. «Мы знаходзім памяшканні для нашых сходаў, прадстаўляем дакументы, але гаспадар памяшканняў вымушаны адступіць пад ціскам з боку ўладаў», скардзіцца ён Форуму 18. Ён сказаў, што яны ўвесь час спрабуюць пераканаць грамадскасць, што яны «нармальныя законапаслухмяныя людзі, якія маюць рэлігійныя правы». Кузін сцвярджае, што ўлады прадузята ставяцца да Сведак Іеговы і адмаўляюцца змяніць сваю пазіцыю.

У сваім штогадовым дакладзе за 2014 год, прадстаўленым 22 студзеня, упаўнаважаны па справах рэлігій і нацыянальнасцяў Леанід Гуляка звярнуў увагу на шматлікія «парушэнні», учыненыя Сведкамі Іеговы. Ён прывёў распаўсюджванне рэлігійнай літаратуры ў «несанкцыянаваных» месцах і пропаведзі па-за сваіх абшчын. Ён выкарыстаў гэта, каб апраўдаць адмову ў рэгістрацыі суполкі Сведак Іеговы ў горадзе Ліда, у заходняй Гродзенскай вобласці ў чэрвені 2014 года. «Як мы можам казаць аб рэгістрацыі новых абшчын, калі на кожным куце яны парушаюць законы?» — задаўся пытаннем Гуляка.

Гуляка таксама выкарыстаў свой штогадовы даклад, каб заявіць, што польскія каталіцкія святары, якія працуюць у Беларусі, парушылі ПДР і іншыя законы. Каталіцкія лідары выказалі занепакоенасць ўраду, у той час як свецкія пачалі петыцыю супраць, як яны лічаць, паклёпу з боку дзяржавы (гл наступны артыкул Форуму 18).

Прадстаўнік Сведак Іеговы Павел Ядлоўскі адзначыў, што Сведак Іеговы заўсёды адмоўна характарызуюць ў гадавых справаздачах Гуляка. Ён пацвердзіў Форуму 18, што названыя выпадкі не вядомыя яму. «Упаўнаважаны казаў пра тыя месцы, дзе ў нас нават няма суполак», паскардзіўся Ядлоўскі Форуму 18 30 студзеня.

Ядлоўскі настойвае, што распаўсюд літаратуры не з’яўляецца злачынствам, асабліва калі гэта робіцца па асабістай ініцыятыве. «Улады не могуць зразумець, што наша арганізацыя сама па сабе не распаўсюджвае рэлігійную літаратуру, і мы нават не просім нашых членаў, каб зрабіць гэта», сказаў ён Форуму 18. «Але закон не забараняе грамадзянам падзяліцца сваёй верай і раздаць рэлігійныя ўлёткі». Ён упэўнены, што ўлады блытаюць правы рэлігійных арганізацый і правы грамадзян.

У дадатак да суполцы ў Барысаве, яшчэ каля 10 абшчын з 27 Сведак Іеговы ў Беларусі змагаюцца за дзяржаўную рэгістрацыю, пацвердзіў Форуму 18 Ядлоўскі.

«Падпарадкоўвацца ўладам — гэта біблейскі прынцып, і мы хочам зрабіць нашы абшчыны легальнымі. Але калі ўлады знаходзяць прычыны не рабіць гэтага, у нас няма іншага выбару, акрамя як падпарадкавацца Богу», — паскардзіўся Ядлоўскі.

Член абшчыны Сведак Іеговы ў Лідзе, якую згадаў упаўнаважаны, сказаў, што плануе абскардзіць адмову мясцовых уладаў у іх рэгістрацыі на больш высокім узроўні да чэрвеня 2015 года. «Улады супраць нашай рэгістрацыі, паколькі ў гэтым выпадку ў нас будзе больш правоў і мы зможам праводзіць большыя сходы», — сказаў Форуму 18 з Ліды 26 студзеня прадстаўнік абшчыны, які папрасіў не называць яго імя.

Прадстаўнік растлумачыў, што вернікі маюць сваю веру і збіраліся разам, каб абмеркаваць тое, што яны чытаюць у Бібліі. «Калі іншыя людзі не хочуць слухаць, мы не навязваем ім нашую веру». Ён адзначыў, што зварот па рэгістрацыю абараняў іх ад пераследу ўладаў прынамсі на працягу года.

Затрыманыя на вуліцы

Між тым у паўночным горадзе Полацку, міліцыя затрымала двух вернікаў крышнаітаў на вуліцы 28 снежня 2014 года, абвінаваціўшы іх у парушэнні грамадскага парадку і выкарыстанні ненарматыўнай лексікі ў грамадскім месцы. Пратаколы аб здзяйсненні злачынства былі складзеныя ў дачыненні да абодвух па арт. 17.1 КаАП. Ён прадугледжвае пакаранне за «дробнае хуліганства» ў выглядзе кароткатэрміновага арышту або штрафу ў памеры ад 2 да 30 базавых велічынь. Гэтыя справы былі накіраваныя ў суд па месцах пражывання вернікаў: у Мінску і Оршы (Віцебская вобласць).

Адзін з абвінавачаных сказаў, што яны дзяліліся верай і прапаноўвалі літаратуру каля гандлёвага цэнтра, калі адміністратар папрасіў іх адысці. «Я зрабіў, як мне сказалі, але, магчыма, я не быў досыць хуткі, і яна патэлефанавала ў паліцыю», распавёў карэспандэнту Форуму 18 30 студзеня вернік, які папрасіў не называць яго імя. Ён скардзіўся, што маёр міліцыі быў варожы, пагражаў арыштаваць іх на 15 дзён. Абодва вернікі правялі ў міліцыі па шэсць гадзін, дастаткова часу для адміністратара гандлёвага цэнтра, каб зрабіць заяву.

Адміністратар гандлёвага цэнтра паскардзіліся ў сваёй заяве, што двое вернікаў «свядома прыставалі да мінакоў, прапаноўваючы ім рэлігійную літаратуру, і не рэагавалі на неаднаразовыя просьбы адысці», сказаў Форуму 18 вернік. Ён настойваў, што ў гэтай скарзе не было ніводнага слова праўды. «Я ў суполцы Харэ Крышна 24 гады, і нас вучаць быць ветлівымі і тактоўнымі, калі прапануем нашу літаратуру». Вернік таксама адзначыў, што ў міліцыі маёр абвінавачваў яго ў выкарыстанні ненарматыўнай лексікі. «Ён, пэўна, не пачуў мяне, паколькі я ніколі не выкарыстоўваю лаянак, нават у сне».

Лідар супольнасці крышнаітаў у Мінску Сяргей Малахоўскі цалкам адмаўляў якую-небудзь магчымасць таго, што вернікі могуць паводзіць сябе непрыстойна. «Наша вера забараняе выкарыстанне любых грубых або негатыўных слоў», настойваў ён Форуму 18 30 студзеня.

Адна справа зачынена, іншая працягваецца

Справа супраць мінскага верніка была перададзена ў суд Цэнтральнага раёна горада 28 студзеня. Тым не менш, суддзя спыніў справу ў сувязі з тым, што гэта было дробнае парушэнне і абвінавачаны прызнаў сябе вінаватым.

У сваім хадайніцтве перад пачаткам слухання вернік папрасіў запрасіць сведкаў, у тым ліку адміністратара гандлёвага цэнтра, які напісаў скаргу. Тым не менш, ніякіх сведак не было. Ён паскардзіўся Форуму 18, што суддзя падмануў яго, пераканаўшы падпісаць дакументы, што гэта было нязначным парушэннем, якое не прынесла ніякіх наступстваў. «Яна была настолькі мяккай і клапатлівай, гаварыла са мной, як маці з дзіцем, што я падпісаў дакументы, не чытаючы іх належным чынам», — паскардзіўся вернік. Паводле яго слоў, яна не лічыла распаўсюджванне літаратуры злачынствам, але параіла яму быць больш асцярожным у наступны раз, з чым вернік пагадзіўся.

«Я быў шакаваны, калі ўбачыў рашэнне суда аб тым, што я прызнаў сябе вінаватым і пакаяўся», -сказаў Форуму 18 вернік. Ён настойваў на тым, што збіраецца аспрэчыць у Мінскім абласным судзе сваё раскаянне. «Яна будзе азначаць, што гэта справа будзе заўсёды на мне», — адзначыў ён. “У наступны раз яны будуць казаць, што я быў папярэджаны і раскаяўся, і на гэты раз я дзейнічаю наўмысна». Ён дадаў, што быў дастаўлены ў міліцыю шмат разоў, але ні разу не быў прыцягнуты да суду.

Адміністрацыйная справа супраць другога верніка, зарэгістраванага ў Оршы, была адпраўлена ў Аршанскі раённы і гарадскі суд. Тым не менш, справа была адкладзена пасля таго, як матэрыялы былі дасланыя назад у Полацк для правядзення далейшага расследавання. Першае слуханне па справе ў цяперашні час прызначана на 10 лютага, распавёў Форуму 18 Малаоўскі. Ён дадаў, што сакратар суда заявіў, што справа, хутчэй за ўсё, будзе закрыта.

Частае затрыманне

Як і пражываючы ў Мінску вернік, Малахоўскі таксама пацвердзіў, што вернікаў часта дастаўляюць у міліцыю за распаўсюд рэлігійнай літаратуры. Але, адзначыў ён, ім удаецца дамовіцца з мясцовымі ўладамі і ў асноўным не бывае ніякіх наступстваў. Тым не менш, па яго звестках, у 2014 годзе два выпадкі скончыліся штрафамі, хоць ён можа і не ведаць пра іншыя штрафы. «Часцей за ўсё мы даведаемся пра штрафы толькі пасля таго, як нашы члены плацяць іх, не паведаміўшы нам», — Малахоўскі распавёў Форуму 18. Ён лічыць, што ўлады не маюць устаноўленага парадку працы з распаўсюджваннем літаратуры і ахвяраваннямі, класіфікуючы гэтыя віды дзейнасці як несанкцыянаваны продаж.

Усе суполкі крышнаітаў ў Беларусі зарэгістраваныя, але ім ніколі не ўдавалася атрымаць дазвол мясцовых уладаў для правядзення любога публічнага мерапрыемства. «Раней мы спрабавалі падаць заяўкі, але заўсёды былі адмовы», — сказаў Малахоўскі Форуму 18 «Які сэнс рабіць адны і тыя ж рэчы, і звяртацца да тых жа людзей, калі вынік будзе той жа?» Ён дадаў, што яны адмовіліся ад якіх-небудзь спробаў атрымаць такі дазвол дзесяць гадоў таму.

Адноўлены ціск на заснавальніка каталіцкага прытулку

Прытулак для бяздомных Дом Марыі, арганізаваны маладым каталіцкім свецкім Аляксеем Шчадровым у сваім доме ў вёсцы Аляксандраўка у Гродзенскай вобласці, сутыкаецца з новым ціскам уладаў праз год пасля таго, як быў пазбаўлены афіцыйнай рэгістрацыі.

Прытулак функцыянуе з 2011 года, падаючы дах для бяздомных людзей разам з мыццём і медыцынскім лячэннем. Шчадроў быў абвінавачаны ў правядзеньні несанкцыянаванага рэлігійнага мерапрыемства за абсталяванне малітоўнага пакою для насельнікаў у чэрвені 2013 года. Крымінальная справа супраць яго была закрытая праз тры месяцы. Улады аднавілі свой ціск пасля адмены афіцыйнай рэгістрацыі прытулку ў лютым 2014 года.

12 студзеня 2015 года міліцыянты і кіраўнік сельскага савета Тамара Зубрыцкая наведалі прытулак, паведаміў Форуму 18 з Аляксандраўка 29 студзеня Шчадроў. Яны запатрабавалі, каб участковы інспектар міліцыі зачыніў дома і апячатаў іх. «Мне сказалі прыбраць людзей куды-небудзь, але мне няма куды ісці, і я не збіраюся рабіць гэта», — скардзіўся Шчадроў. Ён адзначыў, што ўчастковы інспектар міліцыі прызнаўся, што ў яго не было ніякіх падстаў для якіх-небудзь дзеянняў.

Шчадроў патлумачыў, што ўлады ніколі не ўхвалялі прытулак, баючыся таго, што бяздомныя сканцэнтраваны ў адным месцы. Ён дадаў, што на дадзены момант налічваецца ўсяго сем насельнікаў, але ўсё больш людзей звяртаюцца з просьбай па дапамогу.

Форум 18 спрабаваў высветліць у Зубрыцкай, чаму ўлады зноў спрабуюць зачыніць прытулак Шчадрова. Тым не менш, яна адмовілася каментаваць 3 лютага, сцвярджаючы, што гэта быў канец яе працоўнага дня (гэта было каля 16:00), і яна павінна зачыніць офіс. Кіраўнік мясцовай міліцыі Сяргей Асавік наадрэз адмовіўся абмяркоўваць гэты выпадак з Форумам 18.

Шчадроў упэўнены, што ціск чыноўнікаў адноўлены таму, што кіраўнік сельсавета плануе балатавацца на выбарныя пасады і клапоціцца пра сваю рэпутацыю. Ён спадзяецца, што калі-небудзь выбары завершацца, і ўлады не будуць перашкаджаць яго клопату пра бяздомных. Ён падкрэсліў, што яго не выклікалі ў міліцыю і не ўручалі якіх-небудзь папярэджанняў. «Я не збіраюся прымаць якія-небудзь меры і працягну жыць так, як жыву», — стомлена сказаў ён Форуму 18.

Прэсавая служба Форума 18. – BELARUS: Fined when "no such community" met for worship, 4 лютага 2015. - Пераклад на беларускую мову – Крыніца-Інфо

Дапісаць новы камэнтар

Значэньне поля ня будзе паказанае публічна ні ў якім разе.
CAPTCHA
This question is for testing whether you are a human visitor and to prevent automated spam submissions.
1 + 3 =
Solve this simple math problem and enter the result. E.g. for 1+3, enter 4.